21.1.5.1 Επιδοτήσεις και αποζημιώσεις που λαμβάνουν οι αγρότες
Σύμφωνα με το τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 21 του ν.4172/2013 σε συνδυασμό με την ΠΟΛ.1107/2016, για όσους ασκούν ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα, κατά τον προσδιορισμό του κέρδους τους από επιχειρηματική δραστηριότητα, περιλαμβάνονται εκ των άμεσων ενισχύσεων του Πυλώνα I της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, όπως αυτές ορίζονται, μόνο η βασική ενίσχυση καθώς και οι πράσινες και συνδεδεμένες ενισχύσεις, κατά το ποσό που αυτές υπερβαίνουν τις δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ. Με την ανωτέρω τροποποίηση δεν επήλθε καμία μεταβολή στη φορολογική αντιμετώπιση των αγροτικών αποζημιώσεων, οι οποίες στο σύνολό τους, δεν περιλαμβάνονται στον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα.
Επομένως, για τον προσδιορισμό των φορολογητέων κερδών από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα λαμβάνεται υπόψη:
- η βασική ενίσχυση
- το υπόλοιπο μετά την αφαίρεση του ποσού των 12.000 € από το σύνολο πράσινης και συνδεδεμένης ενίσχυσης
- κανένα ποσό αγροτικών αποζημιώσεων
Περαιτέρω, όπως έχει διευκρινιστεί με την ΠΟΛ.1116/2015, οι αγροτικές επιδοτήσεις/ενισχύσεις, για φορολογικούς σκοπούς, διαχωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Η μια συμπεριλαμβάνει τις «Επιδοτήσεις Παγίων - Κάλυψης Δαπανών» και η άλλη τις «Λοιπές Επιδοτήσεις» (προσθετικές των εσόδων), όπως άλλωστε προκύπτει από το 35494/20.03.2015 έγγραφο του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. προς την υπηρεσία. Από τους εκάστοτε νόμους περί ιδιωτικών επενδύσεων, και όπως έχει γίνει πάγια δεκτό από τη Διοίκηση (1033066/002/Α0012/2007 και 1053838/1065/Α0012/2005 έγγραφα) τα εισπραττόμενα ποσά των επιχορηγήσεων για αγορά παγίων δεν θεωρούνται προσθετικά στοιχεία των ακαθάριστων εσόδων, δηλαδή δεν προσαυξάνουν τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης, αλλά αποτελούν μειωτικό στοιχείο του κόστους των πραγματοποιηθεισών νέων επενδύσεων. Περαιτέρω, οι αποσβέσεις υπολογίζονται στην αξία κτήσης των παγίων αφού αφαιρεθούν τα ποσά των επιχορηγήσεων (σχετ. η ΠΟΛ.1093/1992 που έδινε οδηγίες εφαρμογής του ν.1892/1990).
Συνεπώς, οι Αγροτικές Επιδοτήσεις Παγίων - Κάλυψης Δαπανών μειώνουν το κόστος κτήσης τους. Επιπρόσθετα, στην ΠΟΛ.1059/2015 εγκύκλιο, διευκρινίζεται ότι όσον αφορά στις επιχορηγήσεις που εισπράττονται στα πλαίσια αναπτυξιακών νόμων (π.χ. ν.1892/1990, ν.3299/2004) συνεχίζουν να ισχύουν όσα ειδικότερα ορίζονται στις σχετικές διατάξεις καθώς και τις οδηγίες που έχουν δοθεί για την εφαρμογή τους, ενώ για τις επιχορηγήσεις που καταβάλλονται για την κάλυψη συγκεκριμένων δαπανών, αυτές δεν προσαυξάνουν τα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά αποτελούν μειωτικό στοιχείο του κόστους της δαπάνης που επιχορηγήθηκε (π.χ. οι επιχορηγήσεις από τον ΟΑΕΔ για την καταπολέμηση της ανεργίας αποτελούν μειωτικό στοιχείο της δαπάνης για αμοιβές προσωπικού).
Για την καλύτερη κατανόηση της φορολογικής μεταχείρισης των επιδοτήσεων και αποζημιώσεων, παραθέτουμε τον παρακάτω Πίνακα:
| Κατηγορίες Αγροτικών Επιδοτήσεων | |
| Επιδοτήσεις Παγίων - Κάλυψης Δαπανών |
1. Δεν θεωρούνται προσθετικά στοιχεία των ακαθάριστων εσόδων, δηλαδή δεν προσαυξάνουν τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης
2. Αποτελούν μειωτικό στοιχείο του κόστους των πραγματοποιηθεισών νέων επενδύσεων.
3. Οι αποσβέσεις υπολογίζονται στην αξία κτήσης των παγίων αφού αφαιρεθούν τα ποσά των επιχορηγήσεων.
4. Για επιδοτήσεις βάσει αναπτυξιακών νόμων (π.χ. ν.1892/1990, ν.3299/2004) συνεχίζουν να ισχύουν όσα ειδικότερα ορίζονται στις σχετικές διατάξεις καθώς και οι οδηγίες που έχουν δοθεί για την εφαρμογή τους.
5. Κάλυψη συγκεκριμένων δαπανών: Δεν προσαυξάνουν τα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά αποτελούν μειωτικό στοιχείο του κόστους της δαπάνης που επιχορηγήθηκε(π.χ. οι επιχορηγήσεις από τον ΟΑΕΔ για την καταπολέμηση της ανεργίας αποτελούν μειωτικό στοιχείο της δαπάνης για αμοιβές προσωπικού). |
| Λοιπές Επιδοτήσεις | Θεωρούνται προσθετικά στοιχεία των ακαθάριστων εσόδων. |
Ταυτόχρονη λήψη των 2 κατηγοριών επιδοτήσεων:
- Το ποσό των 12.000,00 € θα αφαιρείται κατ' αρχάς από το ποσό των λοιπών εισοδηματικών επιδοτήσεων που λαμβάνει συνολικά ο φορολογούμενος και εφόσον αυτό δεν επαρκεί, το υπόλοιπο ποσό θα αφαιρείται από τα ποσά των «επιδοτήσεων παγίων - κάλυψης δαπανών».
- Το μειωμένο αυτό ποσό επιδοτήσεων παγίου θα αφαιρεθεί πλέον από το κόστος κτήσης παγίων ώστε επί υπολοίπου αυτού να υπολογιστούν οι αποσβέσεις.
Παράδειγμα 1:
Φορολογούμενος εισπράττει τα κάτωθι ποσά επιδοτήσεων:
| Βασική ενίσχυση | 15.000,00 € | |
| Πράσινη ενίσχυση | 4.000,00 € | |
| Συνδεδεμένη ενίσχυση | 5.000,00 € | |
| Σύνολο πράσινης & συνδεδεμένης ενίσχυσης | 9.000,00 € | |
| Επιδότηση παγίων / κάλυψης δαπανών | 20.000,00 € | |
| Σύνολο επιδοτήσεων / ενισχύσεων | 44.000,00 € | |
| Αξία κτήσης παγίου | 50.000,00 € | |
Από το σύνολο των επιδοτήσεων/ ενισχύσεων ύψους 44.000,00 € δεν θα ληφθεί υπόψη η βασική ενίσχυση (σ.σ. 15.000,00 €), οπότε η απαλλαγή των 12.000,00 € θα αφαιρεθεί από το υπόλοιπό ποσό των επιδοτήσεων/ενισχύσεων (σ.σ. 29.000,00 €) ως εξής:
| Πράσινες & συνδεδεμένες ενισχύσεις | 9.000,00 € |
| Επιδότηση παγίων/κάλυψης δαπανών | 3.000,00 € |
| Σύνολο απαλλαγής | 12.000,00 € |
| Εναπομένον ποσό επιδότησης | 17.000,00 € |
Το υπόλοιπο ποσό της επιδότησης εφόσον προορίζεται για κάλυψη επένδυσης παγίου, θα αφαιρεθεί από το κόστος των πραγματοποιηθεισών νέων επενδύσεων, επί του οποίου θα υπολογίζονται οι αποσβέσεις.
Επομένως, η αποσβεστέα αξία του παγίου θα διαμορφωθεί σε:
50.000,00 – 17.000,00 = 33.000,00 €.
Τέλος, το σύνολο της βασικής ενίσχυσης θα ληφθεί υπόψη για τον προσδιορισμού του κέρδους.
Παράδειγμα 2:
Φορολογούμενος εισπράττει τα κάτωθι ποσά επιδοτήσεων:
| Βασική ενίσχυση | 15.000,00 € | |
| Πράσινη ενίσχυση | 29.000,00 € | |
| Συνδεδεμένη ενίσχυση | 21.000,00 € | |
| Σύνολο πράσινης & συνδεδεμένης ενίσχυσης | 50.000,00 € | |
| Επιδότηση παγίων / κάλυψης δαπανών | 10.000,00 € | |
| Σύνολο επιδοτήσεων / ενισχύσεων | 75.000,00 € | |
| Αξία κτήσης παγίου | 50.000,00 € | |
Από το σύνολο των επιδοτήσεων/ ενισχύσεων ύψους 75.000,00 € δεν θα ληφθεί υπόψη η βασική ενίσχυση (σ.σ. 15.000,00 €), οπότε η απαλλαγή των 12.000,00 € θα αφαιρεθεί από το υπόλοιπό ποσό των επιδοτήσεων/ενισχύσεων (σ.σ. 60.000,00 €) ως εξής:
