Ανάλυση Άρθρου 34
Διαφορά εισοδήματος και υπολογισμός του φόρου αυτής
- 1 Προσαύξηση φορολογητέου εισοδήματος με τη διαφορά λόγω αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης και δαπανών απόκτησης
Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 34 του ν.4172/2013 η διαφορά μεταξύ του συνολικού εισοδήματος που δηλώθηκε από το φορολογούμενο, τη σύζυγο του και τα εξαρτώμενα μέλη και του τεκμαρτού εισοδήματος των άρθρων 31 και 32, όπως η διαφορά αυτή αναμορφώνεται ύστερα από την εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 2 αυτού του άρθρου, φορολογείται κατά περίπτωση με:
α) την παρ. 1 του άρθρου 15 του ν.4172/2013 (βλ. σχετ. θ.15.2) εφόσον:
ο φορολογούμενος έχει εισόδημα μόνο από μισθωτή εργασία ή/και συντάξεις ή
το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων του προκύπτει από μισθωτή εργασία και συντάξεις ή
δεν υπάρχει εισόδημα από καμία κατηγορία ή
έχει εισόδημα μόνο από κεφάλαιο ή/και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου και το τεκμαρτό του εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500,00 €
β) την παρ. 1 του άρθρου 29 του ν.4172/2013 (βλ. σχετ. θ.29.1) εφόσον:
ο φορολογούμενος έχει εισόδημα μόνο από επιχειρηματική δραστηριότητα ή
το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων του δεν προκύπτει από μισθωτή εργασία και συντάξεις.
γ) την παρ. 3 του άρθρου 29 του ν.4172/2013 (βλ. σχετ. θέμα 29.2) εφόσον:
ο φορολογούμενος έχει εισόδημα μόνο από ατομική αγροτική επιχείρηση ή
το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων του προκύπτει από ατομική αγροτική επιχείρηση.
δ) την παρ. 1 του άρθρου 15 του ν.4172/2013 (βλ. σχετ. θέμα 15.2) εφόσον:
ο φορολογούμενος είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο ανέργων του Ο.Α.Ε.Δ το κρινόμενο φορολογικό έτος.
Περαιτέρω, διευκρινίζεται ότι αν ο φορολογούμενος:
αποκτά εισόδημα από περισσότερες της μίας κατηγορίας εισοδήματος και
υπάρχει ισότητα μεταξύ τους
τότε η διαφορά μεταξύ συνολικού εισοδήματος και αντικειμενικών δαπανών απόκτησης και διαβίωσης φορολογείται με τη φορολογική κλίμακα της παρ. 1 του άρθρου 15 του ν.4172/2013.
(σχετ. ΠΟΛ.1076/2015)
Προσοχή!
Φορολογικά έτη 2014, 2015:
Με την παρ. 36 του άρθρου 72 του ν.4172/2013, όπως προστέθηκε με την παρ. 4 του άρθρου 1 του ν.4330/2015 διευκρινίστηκε πως:
όταν το πραγματικό εισόδημα των φορολογουμένων κατά το φορολογικό έτος 2014 & 2015 δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000,00 € και
το τεκμαρτό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500,00 €
και εφόσον δεν ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα για την οποία απαιτείται η υποβολή δήλωση έναρξης εργασιών ή ατομική αγροτική δραστηριότητα,
το εισόδημα αυτό, εξαιρουμένου του εισοδήματος από κεφάλαιο και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου, και η προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων, φορολογούνται με την κλίμακα των μισθωτών – συνταξιούχων της παρ. 1 του άρθρου 15.
Εάν το πραγματικό εισόδημα της προηγούμενης παραγράφου υπερβαίνει το ποσό των 6.000,00 €, το υπερβάλλον ποσό φορολογείται με την κλίμακα της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται και για τους φορολογούμενους που διέκοψαν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, για το εισόδημα που απέκτησαν μετά τη διακοπή της.
Σημείωση:. Η ανωτέρω προσθήκη πραγματοποιήθηκε στις 16.6.2015 με ισχύ από 1.1.2014. Με το έγγραφο ΔΕΑΦ 1144341 ΕΞ 2015, δόθηκαν οδηγίες για την υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος στην περίπτωση που οι αρχικές δηλώσεις αυτής της περίπτωσης είχαν υποβληθεί πριν από τις 16.6.2015. Το συγκεκριμένο έγγραφο μπορεί ο αναγνώστης να το δει στο τέλος το θέματος.
Φορολογικά έτη 2016, 2017:
Με την παρ. 35.Α. του άρθρου 72 ορίζεται ότι όταν το πραγματικό εισόδημα των φορολογουμένων κατά τα φορολογικά έτη 2016 και 2017 δεν υπερβαίνει το ποσό των 6.000 ευρώ και το τεκμαρτό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500 ευρώ και εφόσον δεν ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα για την οποία απαιτείται η υποβολή δήλωση έναρξης εργασιών ή ατομική αγροτική δραστηριότητα, το εισόδημα αυτό, εξαιρουμένου του εισοδήματος από κεφάλαιο και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου, και η προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων, φορολογούνται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 15 και την παρ. 1 του άρθρου 16. Εάν το πραγματικό εισόδημα της προηγούμενης παραγράφου υπερβαίνει το ποσό των 6.000 ευρώ, το υπερβάλλον ποσό φορολογείται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 29. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται και για τους φορολογούμενους που διέκοψαν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, για το εισόδημα που απέκτησαν μετά τη διακοπή της.
Φορολογικό έτος 2018 και επόμενα: (βλ. σχετ. θ.15.2.1)
Παράδειγμα 1:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
| Εισόδημα από μισθωτή εργασία | 9.000,00 € |
| Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων | 9.000,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 13.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 4.000,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
| Πηγή εισοδήματος | Τρόπος φορολογίας | Φορολογητέο εισόδημα | Φόρος |
| Μισθωτή εργασία | Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16 | 9.000,00 + 4.000,00 = 13.000,00 € |
Φόρος: (10.000,00 x 9%) + (3.000,00 x 22%) = 900,00 + 660,00 = 1.560,00 €
Φόρος μετά τη μείωση: 1.560,00 – (777,00 – 20,00)(*) = 803,00 €
|
| Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (4.000,00 €) | Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16, αφού έχει εισόδημα μόνο από μισθωτή εργασία (άρθρο 34 παρ.1α’) | ||
| Σύνολο φόρου | 803,00 € | ||
(*)Για φορολογητέο εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες και συντάξεις, το οποίο υπερβαίνει το ποσό των δώδεκα χιλιάδων (12.000) ευρώ, το ποσό της μείωσης μειώνεται κατά είκοσι (20) ευρώ ανά χίλια (1.000) ευρώ του φορολογητέου εισοδήματος από μισθούς και συντάξεις μέχρι του ποσού της μείωσης του φόρου της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Άρα η μείωση φόρου των 777,00 € μειώνεται ως εξής: [(13.000,00 – 12.000,00) / 1.000,00] x 20,00 = 20,00 €.
Παράδειγμα 2:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
| Εισόδημα από μισθωτή εργασία | 9.000,00 € |
|
Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) [1.000,00 – (1.000,00 x 5%) |
950,00 € |
| Επιχειρηματική δραστηριότητα | 2.000,00 € |
| Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων | 11.950,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 18.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 6.050,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
| Πηγή εισοδήματος | Τρόπος φορολογίας | Φορολογητέο εισόδημα | Φόρος |
| Μισθωτή εργασία | Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16 | 9.000,00 + 6.050,00 = 15.050,00 € |
Φόρος: (10.000,00 x 9%) + (5.050,00 x 22%) = 900,00 + 1.111,00 = 2.011,00 €
Φόρος μετά τη μείωση: 2.011,00 – (777,00 – 61,00)(*) = 1.295,00 €
|
| Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (6.000,00 €) | Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16, αφού το μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων προκύπτει από μισθωτή εργασία ή / και συντάξεις (άρθρο 34 παρ.1α’) | ||
| Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) | Κλίμακα της παρ. 4 του άρθρου 40 | 1.000,00 – (1.000,00 x 5%) = 1.000,00 – 50,00 = 950,00 € | 950,00 x 15% = 142,50 € |
| Επιχειρηματική δραστηριότητα | Κλίμακα άρθρου 15 χωρίς έκπτωση φόρου του άρθρου 16 | 2.000,00 € |
2.000,00 x 10% = 200,00 €
Πλέον προκ/λή φόρου 200,00 €(**)
|
| Σύνολο φόρου | 1.837,50 € | ||
(*)Για φορολογητέο εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες και συντάξεις, το οποίο υπερβαίνει το ποσό των δώδεκα χιλιάδων (12.000) ευρώ, το ποσό της μείωσης μειώνεται κατά είκοσι (20) ευρώ ανά χίλια (1.000) ευρώ του φορολογητέου εισοδήματος από μισθούς και συντάξεις μέχρι του ποσού της μείωσης του φόρου της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Άρα η μείωση φόρου των 777,00 € μειώνεται ως εξής: [(15.050,00 – 12.000,00) / 1.000,00] x 20,00 = 61,00 €.
(**)Με βάση τη δήλωση που υποβάλλει ο φορολογούμενος και τους λοιπούς τίτλους βεβαίωσης που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας βεβαιώνεται ποσό ίσο με το εκατό τοις εκατό (100%) του φόρου που προκύπτει από επιχειρηματική δραστηριότητα για το φόρο που αναλογεί στο εισόδημα του διανυόμενου φορολογικού έτους.
Παράδειγμα 3:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
| Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων | 0,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 20.000,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 20.000,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
| Πηγή εισοδήματος | Τρόπος φορολογίας | Φορολογητέο εισόδημα | Φόρος |
| Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (20.000,00 €) | Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16, αφού δεν υπάρχει εισόδημα από καμία κατηγορία (άρθρο 34 παρ.1α’) | 20.000,00 € |
Φόρος: (10.000,00 x 9%) + (10.000,00 x 22%) = 900,00 + 2.200,00 = 3.100,00 €
Φόρος μετά τη μείωση: 3.100,00 – (777,00 – 160,00)(*) = 2.483,00 €
|
| Σύνολο φόρου | 2.483,00 € | ||
(*)Για φορολογητέο εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες και συντάξεις, το οποίο υπερβαίνει το ποσό των δώδεκα χιλιάδων (12.000) ευρώ, το ποσό της μείωσης μειώνεται κατά είκοσι (20) ευρώ ανά χίλια (1.000) ευρώ του φορολογητέου εισοδήματος από μισθούς και συντάξεις μέχρι του ποσού της μείωσης του φόρου της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. Άρα η μείωση φόρου των 777,00 € μειώνεται ως εξής: [(20.000,00 – 12.000,00) / 1.000,00] x 20,00 = 160,00 €.
Παράδειγμα 4:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
|
Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) [5.000,00 – (5.000,00 x 5%) |
4.750,00 € |
| Υπεραξία (μεταβίβαση τίτλων άρθρου 42) | 3.000,00 € |
| Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων | 7.750,00 € |
Ωστόσο, το τεκμαρτό εισόδημα βάσει της δήλωσης και των στοιχείων του Πίνακα 5 ανέρχεται στο ποσό των 8.500,00 €.
Δεδομένου ότι λόγω της διαφοράς τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος προκύπτει επιπλέον εισόδημα 750,00 €, ο φόρος που θα καταβάλει προκύπτει ως εξής:
| Πηγή εισοδήματος | Τρόπος φορολογίας | Φορολογητέο εισόδημα | Φόρος |
| Διαφορά τεκμαρτού εισοδήματος (750,00 €) |
Κλίμακα άρθρου 15 με έκπτωση φόρου του άρθρου 16, εφόσον έχει εισόδημα μόνο από κεφάλαιο ή/και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου και το Α του εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 9.500,00 € (άρθρο 34 παρ.1α’)
|
750,00 € |
Φόρος: (750,00 x 9%) = 67,50 €
Φόρος μετά τη μείωση: 67,50 – 67,50 = 0,00 € |
| Κεφάλαιο (ακίνητη περιουσία) | Κλίμακα της παρ. 4 του άρθρου 40 |
[5.000,00 – (5.000,00 x 5%) = 4.750,00 € |
Φόρος: 4.750,00 x 15% = 712,50 € |
| Υπεραξία (μεταβίβαση τίτλων άρθρου 42) | Συντελεστής του άρθρου 43 | 1.000,00 € | 1.000,00 x 15% = 150,00 € |
| Σύνολο φόρου | 862,50 € | ||
Παράδειγμα 5:
Έστω, φυσικό πρόσωπο άγαμο χωρίς τέκνα, αποκτά τα κάτωθι εισοδήματα:
| Κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα | 7.000,00 € |
| Σύνολο πραγματικών εισοδημάτων | 7.000,00 € |
